مصاحبه با ولسوال مالستان
بیشتر عمرم را در حوزه علمیه قم سپری کرده ام از سال 81 به این طرف
در داخل افغانستان در بخش های مختلف ،کم وبیش مسئولیت های داشتم از جمله :
1- عضوگروه تالیف کتب درسی .
2- مسئولیت در تدوین قانون اساسی افغانستان در بخش نظرخواهی عامه .
3- مسئولیت در قسمت انتخابات ریاست جمهوری در نواحی کاپیسا
، پروان و...
4- مسئولیت در قسمت انتخابات پارلمان وکار در مشرانو جرگه .
5- مسئولیت در دفتر ریاست جمهوری در بخش نظارت وارزیابی من حیث کارشناس .
6- دراین اواخر، از سال 88 تا کنون براساس حکم حامد کرزی ریاست محترم
جمهوری ، در ولسوالی مالستان یکی از ولسوالی های ولایت غزنی به عنوان
ولسوال ایفای وظیفه می کنم .
تحصیلات من بیشتر در رشته علوم اسلامی بخش فرهنگ ومعارف است ، به علاوه
در رشته ی حقوق تا مقطع لیسانس در شهرمقدس قم درس خوانده ام .
چهار پسر ویک دختر دارم که سه تای آن ها فارغ التحصیل دانشگاه هستند .
سئوالات :
1- وظایف واختیارات یک ولسوال از چه قرار است ؟
اصولا" هر مسئولیتی در چوکات یک حکومت ویک نظام براساس یک سلسله قوانین
ولوایحی تعیین وتبیین می شود،
ولسوال در فرهنگ ونظام اداری افغانستان، نفر سوم در بخش کارهای اجرایی
است ، همان گونه که شخص رئیس جمهور در راس نظام کشورقرار دارد وبرای پیش
برد امور کشور یک سلسله وظایف واختیاراتی دارد ، در سطح ولایت والی ودر سطح
ولسوالی ها ولسوال همان اختیارات و وظایف را دارد که پیش برد امور عمومی
منطقه در بخش های سیاسی ،اجتماعی ، فرهنگی ، نظامی واقتصادی از جمله ی آن
ها به شمار می رود که زمینه ی طرح همه ی آن ها دراینجا وجود ندارد .
مهمترین بخش کار یک ولسوال دریک تعبیر بسیار ساده وکوتاه، عهده دار بودن
کلیه ی امور منطقه در سطح یک ولسوالی در بخش های مختلف فرهنگی ،اجتماعی ،
سیاسی و... است که مطابق قوانین، تعریف ومشخص شده است .
2- با توجه به این وظایف و اختیارات قانونی ، چه تحولی در راستای
بهترشدن کارهای اداری در زمان تصدی شما انجام گرفته است ؟
سئوالی بسیار خوبی است ، نظر به وظایف ومکلفیت های که یک ولسوال برای پیش
برد امور یک منطقه برعهده دارد طبیعتا" هرفردی می تواند یک سلسله ابتکار و
نوآوری های نیز داشته باشد .
من شخصا" برای پیش برد امور ولسوالی مالستان نظر به مسئولیتی که شرعا"
وعرفا" و وجدانا" احساس می کردم تلاش کرده ام که یک مقدار در برخی از زمینه
ها نوآوری های صورت بگیرد .
اولا" یکی از مشکلاتی که اکثر ارگان های دولتی افغانستان با آن دست به
گریبان است ، وجود فساد ورشوه خواری وناکارآمدی وسوء استفاده ازمقام
وموقعیت ، غیرقابل انکار است ، من در چوکات وظایف واختیارات خود تلاش کرده
ام که بااین مسئله به شکل جدی و اصولی مبارزه کنم ، زیرا حکومت اسلامی به
عنوان یک نهاد خدمت گزار مطرح است وفساد دراین نهاد مقدس به هیچ عنوان قابل
توجیه نیست .
درهمین راستا اولین وظیفه وتکلیف خود را ایجاد تحول جدی در زمینه ی حکومت
داری دانستم که الحمدلله با همکاری مردم توانسته ام تا حدودی فساد ورشوه
خواری را مهار کنم .
ثانیا" در مورد جذب وجلب پروژه های سازندگی وانکشاف برای رشد وتعالی منطقه
مالستان کارهای صورت گرفته است ، اما کار اساسی که نظروتوقع مردم را تامین
کرده باشد تا کنون انجام نگرفته وعملی نشده است .
ثالثا" یکی ازمسائلی که بیشتر در مالستان مانند اکثر مناطق افغانستان احساس
می شود وجود نفاق وکشمکش های قومی ، قبیله ی وتنظیمی است که طی سال های
پر هیاهوی جنگ وجهاد شکل گرفته است که الحمدلله در راستای تقلیل آن ها به
اندازه ی توان تلاش هایی انجام گرفته است .
3- چه اقداماتی در مورد کاهش ورودی پرونده ها انجام داده اید ؟
روی یک نکته ی مهم انگشت گذاشتید ، درحکومت ارگان های گوناگونی وجود دارد
ار گان های نظامی ،عدلی وقضایی و... که هرکدام پیش برد بخشی از امور را
برعهده دارد.
متاسفانه یکی از کاستی های که در روش حکومت داری افغانستان وجود دارد این
است که ارگان های حکومتی بر اساس یک سلسله اصول دقیق کاری شکل نگرفته است .
وجود رشوه خواری وفساد اداری وناکارآمدی ، شرایطی را فراهم ساخته است که
همین ارگان ها برای راه اندازی کارهای مردم وحل وفصل دعاوی از مردم اخاذی
وسوء استفاده می کنند .
من هر روز به طور متوسط 60 عریضه و شکایت نامه دریافت می کنم وعمده تلاش
من این است که ابتدا بررسی شود که کدام یک از این عرایض وشکایت نامه ها
ایجاب می کند که به محکمه فرستاده شود وکدام یک به تحقیقات جنایی فرستاده
شود وکدام یک به دادستانی فرستاده شود و...
اکثر دعاوی تا زمانی که ما یقین نکنیم که مبنای قانونی دارد تلاش می شود
که به هیچ یک از ارگان های فوق الذکرفرستاده نشود تا زمینه برای استفاده
جویی ها وسرگردانی مردم فراهم نشود .
برهمین اساس حتی در دعاوی که یقین می کنیم که دارای یک مبنای حقوقی است
در ارتباط زمین ، خانه ، معاملات و... به جای این که به ارگان های معلوم
الحال دولتی فرستاده شود ، تلاش می شود یک راه حل کوتاه و بدون درد سراز
طریق ارجاع به علماء ، ریش سفیدان ومتنفذین محلی پیدا شود.
متاسفانه درگذشته شرایطی وجود داشته است که یک عریضه ی بسیار ساده ، چندین
سال باعث سرگردانی وتباهی مال واموال چندین نفرمی شده است .
به همین دلیل من احساس کردم که این راه به خطا می رود این راه به جایی
این که به حل مشکل مردم منتهی شود به ایجاد مشکل ودرد سر برای مردم می
انجامد .
من همین زحمت را متحمل می شوم که در روز ده ها عریضه وشکایت نامه ی که
به دست من می رسد ، در قدم اول تلاش می کنم که اصحاب دعوا را بخواهم تا
تحقیقات مقدماتی انجام شود که آیا عریضه ی آن ها واقعا" یک مبنای حقوقی
وقانونی دارد یا نه ، صرفا" از روی احساسات نوشته وتنظیم شده است ؟
وقتی که ثابت شد که مبنای حقوقی وقانونی دارد ، بررسی می شود که آیا قابل
حل فوری هست یا نه ؟ اگر ساده وقابل حل فوری باشد وظیفه ی خود می دانم که
خیلی سریع از طریق علمای بزرگوار منطقه و ریش سفیدان ومنتفذین محلی فیصله
صادر شود تا جلو استفاده جویی وجلو اتلاف وقت ، پول وسرمایه مردم گرفته شود
.
مگر این که پرونده خیلی پیچیده وچند لایه باشد که دراین صورت به ارگان
مربوطه ارسال می گردد .
من روزهای اولی که در ولسوالی مقرر شدم ، روزانه بیش از100 صد پرونده
وعریضه وشکایت نامه در ولسوالی دریافت می کردم، پس از بررسی معلوم شد که
چندین شکایت نامه وعریضه وپرونده در ارتباط با یک موضوع است .
مثلا" برای این که فرد مورد نظر را تحت فشار قرار دهد خود شخص عارض می
گردید ، بستگان واعضای خانواده ی او نیز عارض می شدند و...
البته در ارتباط عرایض متعدد در باره ی یک موضوع یک عده کلان ها وریش
سفیدان محل نیز نقش داشته اند که آن ها متاسفانه از این آدرس نان می
خوردند ، رشوه یا به اصطلاح شیرینی که از طرفین دعوا می گرفتند بین
دادستانی وقومندانی و... تقسیم می کردند .
در این ارتباط ما دو کار انجام دادیم :
1- جلو دلال بازی ها را گرفتیم.
2- تلاش شده است عرایض وشکایت نامه های بی دلیل وبی اساس به هییچ عنوان
پذیرفته وترتیب اثر داده نشود ، به همین دلیل من شخصا" به صورت جدی ودقیق
از عارض تحقیقات می کنم .
متاسفانه برخی از دعواهای به ظاهر مهم ودارای مبنای حقوقی بعد از مدت ها
دست به دست شدن بین ارگان های مختلف و بعد از صرف مبالغ پول وسرمایه وتلف
شدن وقت و بعد از تبدیل شدن به یک پرونده ی 70- 80 صفحه ای تازه معلوم می
شود که ریشه ی این دعوا صرفا" یک دل خوری ساده بوده است .
4- با توجه به نیازهای اجتماعی وعمرانی منطقه ، چه اقداماتی در زمینه ی
عمران وآبادانی از قبیل اعمار سرک ها ، احداث سالن های ورزشی واجتماعات
و... انجام داده اید ؟
متاسفانه دولت افغانستان به دلیل کم بود امکانات مالی وضعف مدیریت در
راستای انکشاف وآبادانی ورفع مشکلات مردم کاری انجام نداده است ودراین
خصوص، مشکلات فراوان وغیرقابل انکاری وجود دارد .
من زمانی که به عنوان ولسوال در مالستان ماموریت یافتم شخصا" دریافتم که
مالستان نظر به دوری از مرکز، دارای محرومیت های بسیار جدی است ومردم منطقه
با انبوه از مشکلات از قبیل نبودن کلینیک ، سرک ، مکتب وسایر تاسیسات عام
المنفعه مواجه است .
دراین راستا من تصمیم داشتم که یک سلسله کارهای انجام شود وبه سهم خود
تلاش کردم ، ولی علاوه بر کمبود بودجه ، مشکل ناامنی ونبود امنیت عمومی به
عنوان یک مانع بر سر راه وجود دارد ولی بازهم تلاش دراین زمینه را جزء
مکلفیت های خود می دانم .
یک پروژه ی به پی آر تیp.r.t داده بودم در ارتباط با ساختن یک سالن ورزشی
،آن ها هم موافقت کردند ولی تا کنون ساخته نشده است به دلایلی که تشریح آن
ها نیازمند وقت زیاد است از جمله این که درمالستان زمین دولتی وجود ندارد
.
از جمله سنگ فرش بازار شینده جزء برنامه ها و پروژه های پی آر تی بود
ولی مردم منطقه مدعی هستند که این زمین زمین شخصی ما است .
علاوه براین ، یک مسجد جامع را تهداب گذاری کردیم که این کار مربوط به
مردم و خیرین منطقه است ودولت دراین زمینه کم ترین کمی نخواهد کرد.
5 – در زمینه ی تحول رفاهی – اجتماعی منطقه از قبیل راه اندازی خط اتوبوس
بین مراکز مهم واحداث درمان گاه ها و... چه اقداماتی صورت گرفته وچه طرح
های در دست اقدام است ؟
در ارتباط با تنظیم سرویس بین بازار شینده – میرادینه - میرادینه – پشی
و... با وزیر ترانسپورت ملاقات داشتم وتعداد 6-7 پایه اتوبوس به مالستان
اختصاص یافته است ولی این کار نیازمند یک ضمانت است ، به این صورت که
شخصی ضمانت کند که فلان راننده چند فی صد از درآمد اتوبوس را به شرکت واحد
پرداخت می نماید .
پس از آن که یکی دو بار این مسئله را با ریش سفیدان محل مطرح کردیم ، به
لحاظ مقرون به صرفه نبودن ، کسی حاضر نشد که این اتوبوس ها را تحویل بگیرد
ودر نتیجه این طرح هنوز به مرحله اجراء نرسیده است .
ومتاسفانه اطلاع داده اند که اگر مالستان زود تر اقدام نکند و راننده های
اتوبوس ها را معرفی نکند ما آن ها را به مناطق دیگراختصاص خواهیم داد.
اما در ارتباط با کلینیک ها یک مقدار کارهای صورت گرفته است ولی کافی
نیست نظر به این که مالستان یک ولسوالی کلان است وبیش از150000 صدوپنجاه
هزارنفرجمعیت دارد از نظر ترانسپورتی وامورحمل ونقل نیز با جاغوری ومرکز
مشکل دارد ، لازم است که مالستان دارای یک کلینیک مجهز شود .
ولی در این خصوص من چندین بار با پی آر تی وصحت عامه در تماس شدم که
متاسفانه در درون مالستان بر سر مکان احداث کلینیک کشمکش وجود دارد .
وقتی که هیئت می آید که کلینیک در میرادینه احداث شود چون مرکز ولسوالی
است ، دوستان حصه اول با آن مخالفت می کنند ومی گویند حق مسلم ماست که باید
در شینده احداث شود .
بنا براین تا زمانی که این کشمکش بین مردم حل نشود وبه توافق نرسند احداث
وراه اندازی یک شفا خانه مشکل است .
6-وضعیت مدارس دینی ومکاتب دولتی را چگونه می بینید وارتباط شما با آن ها
درچه حدی است ؟
از آن جای که من خودم نسبت به اهل علم ومعارف دغدغه فکری وروحی دارم
بیشترین ارتباط من با همین قشراست، چه در ارتباط با مدارس دینی وچه در
ارتباط با مکاتب دولتی .
در بخش مدارس دینی ، فعلا"در مالستان سه – چهار مدرسه فعال وجود دارد
که گاه گاهی به این مدارس سر زده ام واساتید خوبی دارد ودرهر مدرسه 70- 80
نفر طلبه ی جوان ومستعد وبا انگیزه مشغول فراگیری علوم وآموزهای دینی
هستند .
ازجمله حوزه علمیه امام صادق شیرداغ که یک حوزه ی بسیار توانمند است .
همچنین در شینده و... که این مراکز می تواند به عنوان ذخایرعلمی وفرهنگی
برای مردم منطقه وکشور محسوب شود .
ارتباط ما با علماء یک ارتباط بسیار صمیمانه ودوستانه است وهمیشه در
ارتباط با پیش برد امور وحل دعاوی بین مردم از همین علماء استمداد می جوییم
.
در ارتباط با مکاتب دولتی ، باید گفت که با توجه به تحول مثبتی که در
افغانستان به وجود آمده است علاقه مندی به علم ومعارف بین مردم بسیار
محسوس است . فعلا" در مالستان حدود 54 مکتب وجود دارد که دراین مکاتب حدود
25000 بیست وپنج هزار دانش آموزمشغول تحصیل هستند .
از این تعداد دانش آموز حدود 12000 دوازده هزار نفرشان دختر هستند .
بنده گاه گاهی به این مکاتب نیز سر می زنم وبرخی از مشکلات آن ها را به
اندازه توان حل می کنم . ولی محرومیت ها فوق العاده زیاداست ، که بدون
کمک دولت ومردم وخیرین ومهاجرینی که درخارج هستند امکان پذیرنیست .
7- امنیت اجتماعی منطقه مالستان چگونه است ؟ آیا پلیس وگزمه های امنیتی
مشغول گشت زنی هستند؟
در ارتباط با امنیت اجتماعی منطقه ، بیشترین مسئولیت برعهده ی نیروی های
پلیس است که با گشت های بسیار فعالی که دارند منطقه را کنترل می کنند . من
خودم نیز ،شخصا" بعضی از شب ها با چند نفرپلیس به گشت زنی وبازرسی مناطق
مشکوک وراه ها می پردازیم .
الحمد لله ولسوالی مالستان ، بسیار از امنیت بالای برخوردار است وما به
صورت مداوم با مردم وبزرگان مالستان دز زمینه ی جلوگیری از ناامنی های
اخلاقی ،اجتماعی و... جلسه داریم وبه همین دلیل در مالستان ، پلیس وافراد
نظامی زیاد نیست .
بخش عمده ی امکانات پلیسی غزنی ، از قبیل افراد ، رنجر ، وسایل ودستگاه
های مخابره و ... در ولسوالی های ناامن غزنی از قبیل موقور ، قره باغ و...
استفاده می شود .
8- ولسوالی چه پلان های را به منظور تقلیل کاندیداهاوترغیب مردم به شرکت
درانتخابات تعمیل نموده است ؟
مسئله انتخابات،در اصل مربوط به مردم ومرتبط با سرنوشت مردم است ، حکومت یا
ارگان های مانند ولسوالی وقومندانی و... صرفا" زمینه وبستر مشارکت مردم
را فراهم می کنند تا یک انتخابات سالم وشفاف برگزار شود .
از نظر امنیتی مشکلی وجود ندارد بیش از سی سایت که در مالستان وجود دارد
از ساحه ی داله تا شینده ، مکنک ، میرادینه ، پشی ، شیرداغ و... مراکز
انتخاباتی فعال است .
اما درمورد تعدد کاندیداها، باید گفت که تعدد کاندید، در قسمت دل گرمی یا
دل سردی مردم ودر قسمت زمینه سازی برای اشتراک مردم فوق العاده نقش دارد
ودر مورد تقلیل کاندیداها تا اندازه ی قدم های برداشته شده و تعدادی از
کاندیداهای محترم به خاطر سرنوشت مردم خود حاضر به انصراف شده اند واین
جلسات ادامه دارد .
از علماء ونخبگان مالستان انتظار می رود که در مورد تقلیل کاندیداها در
سال های مشابه قدم های جدی تری بردارند چون دغدغه وتشویش مردم مالستان مثل
سایر مناطق از ناحیه ی تعدد بیش از انتظار کاندیداها ودر نتیجه پخش بی
نتیجه ی آرای مردم است واین باعث نا امیدی وعدم اشتراک مردم می شود چون
حکومت دراین ارتباط هیچ گونه وظیفه ی ندارد .
9- وضعیت وشانس مردم مالستان را برای داشتن یک نماینده در پارلمان چگونه
ارزیابی می کنید؟
شانس مردم مالستان در مورد این که یک نماینده در پارلمان داشته باشند مانند
شانس سایر مناطق افغانستان امیدوارکننده است ، به خاطراین که مالستان بیش
از 60000 شصت هزار رای دارد که این میزان رای اگر با جرات وشهامت وعقلانیت
وصداقت ودوراندیشی علماء وبزرگان مالستانی همراه شود ، من مطمئن هستم که
دویا سه نفر نماینده می توانند به پارلمان بفرستند .
10- ازعلماء وفرهنگیان مالستان چه انتظاری دارید ؟
توقع من از علماء وروحانیون وفرهنگیان مالستان این است ک در ارتباط با حل
وفصل دعاوی وپیش برد امور منطقه ، در ارتباط با انتخابات شورای ولایتی و
پارلمان وتعیین مقامات حکومتی و... سهم فعال تری داشته باشند .
11- پیام ها وبرنامه های شما از چه طریقی به اطلاع مردم مالستان می رسد ؟
رادیو ، روزنامه و...؟
به دلیل این که مالستان یک ناحیه ی کوهستانی است برای ما امکان ارتباط
گسترده ومستقیم با مردم غیرممکن است . اطلاع رسانی ومتقابلا" نظر خواهی
صرفا" از طریق تدویروتشکیل جلسات ماهانه با بزرگان وعموم مردم واهالی
بازارانجام می شود .
والسلام . حبیب الله
بصیر
23/4/1389ه ش
این یک کودک مسلمان آسیایی است که همه او را فراموش کرده اند!